GPW WATS. Co zmienia się dla aktywnego inwestora?

GPW WATS ma zastąpić UTP 5 października 2026 r. Migrację zaplanowano na weekend 3 i 4 października. Dla inwestora oznacza to przede wszystkim ponowne złożenie potrzebnych zleceń oraz zmianę zasad realizacji PKC, PCR i STOP Loss.

Poniżej wyjaśniamy, co stanie się z otwartymi zleceniami, jak nowe reguły wpłyną na wynik transakcji i co trzeba sprawdzić u brokera. Opis dotyczy planowanego wdrożenia według informacji dostępnych 21 września 2026 r.

Czym jest WATS?

Otwarte zlecenia po migracji

Komunikaty brokerów i dostęp do gotówki

PKC, PCR i ważność zleceń

Przykład zakupu 100 akcji

Zlecenia na aukcji i ograniczenia cenowe

STOP Loss i STOP Limit

Godziny sesji, arkusz i dogrywka

Modyfikacje zleceń i priorytet w kolejce

Kontrola zleceń i równoważenie

Kontrakty, certyfikaty i automaty

Szybkość i gotowość systemu

Przygotowania przed migracją i po niej

Najczęstsze pytania

Przed migracją zapisz parametry zleceń, które nadal będą potrzebne. Niezrealizowane dyspozycje przekazane do UTP utracą ważność, także wielodniowe zlecenia ochronne STOP. Akcje pozostaną na rachunku, ale oczekujące zlecenie ich sprzedaży trzeba będzie złożyć ponownie.

Przy składaniu nowych zleceń sprawdzaj jednocześnie typ i ważność. W WATS niewykonana część PCR wygaśnie, zamiast czekać w arkuszu z limitem. STOP Loss po aktywacji również może wykonać się tylko częściowo, pozostawiając resztę pozycji bez tego zabezpieczenia.

Przeczytaj komunikat własnego biura maklerskiego. Termin wznowienia przyjmowania zleceń, wymagana wersja aplikacji i dostęp do pieniędzy z nierozliczonej sprzedaży zależą od brokera.

WATS to Warsaw Automated Trading System. Jest centralnym systemem transakcyjnym giełdy: odbiera zlecenia od uczestników rynku, stosuje reguły obrotu, kojarzy kupujących ze sprzedającymi i udostępnia dane o rynku. Powstał w Grupie GPW i ma zastąpić dotychczasowy UTP.

WATS nie jest nową aplikacją, którą każdy inwestor musi sam zainstalować. Między inwestorem a giełdą nadal działa dom maklerski. Broker może jednak wymagać aktualizacji lub wymiany terminala, ponieważ musi dostosować własne oprogramowanie do nowego systemu.

Uchwała wdrożeniowa obejmuje giełdowy rynek regulowany i alternatywny system obrotu organizowany przez GPW. Zmiana dotyczy więc także NewConnect, instrumentów pochodnych oraz obrotu obligacjami w części Catalyst prowadzonej przez GPW. Catalyst obejmuje również rynki BondSpot, dlatego nazwa całej platformy nie wystarcza do ustalenia zasad konkretnego instrumentu.

Akcje, ETF-y, obligacje, kontrakty i produkty strukturyzowane nie mają jednego identycznego harmonogramu ani pełnego zestawu dostępnych zleceń. Przykłady PKC i PCR poniżej dotyczą zwykłego arkusza w notowaniach ciągłych. System Animatora Rynku ma istotne wyjątki, opisane w dalszej części.

Zasady Ciągłości Działania GPW WATS rozstrzygają to wprost: zlecenia przekazane na giełdę lub do alternatywnego systemu obrotu, które nie zostaną zrealizowane w UTP przed wdrożeniem WATS, tracą ważność. Brokerzy wskazują koniec sesji w piątek 2 października jako granicę dla starych zleceń. Odległa data ważności, na przykład koniec października, ich nie uratuje.

To szczególnie ważne dla inwestora, który kupił akcje wcześniej i utrzymuje pod nimi wielodniowy STOP. Po migracji nadal będzie posiadać akcje, ale stare zlecenie ochronne nie przejdzie do nowego arkusza. Podobnie trzeba potraktować oczekujące zlecenia kupna, realizacji zysku i niewykonane części zleceń.

mBank informuje, że niezrealizowane zlecenia GPW anuluje, a środki odblokuje bez dodatkowej autoryzacji. Jeżeli inwestor nadal chce dokonać transakcji, musi ponownie złożyć dyspozycję. Erste również zapowiada unieważnienie bez automatycznego ponowienia. DM BOŚ informuje o anulowaniu zleceń przez GPW.

Nowe zlecenie nie odzyska miejsca starego zlecenia w kolejce. Warto też oddzielić dyspozycje rzeczywiście przekazane na giełdę od alertów, zleceń syntetycznych i automatów utrzymywanych przez brokera lub we własnym programie. Ich zachowanie zależy od usługi. Sama reguła wygaśnięcia zleceń UTP nie mówi, czy konkretny automat po ponownym uruchomieniu wyśle nowe zlecenie.

Najpraktyczniejsze przygotowanie to zapis parametrów nadal potrzebnych dyspozycji: instrumentu, strony, pozostałej liczby sztuk, limitu ceny, progu aktywacji i ważności. Po przerwie trzeba sprawdzić je względem aktualnej pozycji i rynku. Mechaniczne odtworzenie starej listy może odnowić także transakcję, której inwestor już nie chce.

Poniższe zestawienie przedstawia konkretne komunikaty trzech biur dostępne na 21 września. Zasady giełdy są wspólne w danym modelu obrotu, ale organizacja obsługi klienta może się różnić.

Ograniczenia dotyczące pieniędzy ze sprzedaży warto sprawdzić osobno od przerw w działaniu aplikacji. Sprzedaż papierów i rozliczenie transakcji to odrębne zdarzenia. W okresie przejściowym broker może pozwalać na nowe zakupy wyłącznie za rozliczoną gotówkę.

mBank zapowiada, że od 5 do 10 października należności z nierozliczonej sprzedaży nie pokryją nowych zleceń na rynku niemieckim (DEU) i londyńskim (LSE). W komunikacie opisuje rozliczenie w cyklu T+2, czyli do dwóch dni roboczych po transakcji. Zakupy za dostępną rozliczoną gotówkę pozostają odrębną możliwością. Ograniczenie dotyczy wskazanych rynków i klientów tego brokera.

Erste zapowiada ograniczenie korzystania z nierozliczonych należności przy zagranicznych zakupach w pierwszym tygodniu po wdrożeniu. Dodaje też brak możliwości wypłaty pieniędzy ze sprzedaży przed jej rozliczeniem w tym okresie. Planując kolejne transakcje lub wypłatę, sprawdź więc osobno środki dostępne na zakup i środki możliwe do wypłaty.

PKC, czyli „po każdej cenie”, nie zawiera własnego limitu ceny. W notowaniach ciągłych może zrealizować się na kilku kolejnych poziomach ofert przeciwstawnych. Przy kupnie oznacza to możliwość sięgania po coraz droższe oferty sprzedaży, oczywiście w granicach obowiązujących zabezpieczeń rynku.

PCR, czyli „po cenie rynkowej”, w notowaniach ciągłych realizuje się po najlepszej dostępnej cenie przeciwstawnej. Nie przechodzi przez kolejne, mniej korzystne poziomy tak jak PKC. Najlepsza cena może obejmować więcej niż jedno oczekujące zlecenie.

W UTP niewykonana część PCR przekształcała się w zlecenie z limitem ceny. W WATS niewykonana część wygaśnie. To zasadnicza zmiana dla osoby przyzwyczajonej do tego, że PCR częściowo kupuje akcje, a z resztą ustawia się w arkuszu. Po migracji reszty może już nie być. Także częściowo wykonane PKC nie pozostawi pozostałości oczekującej w arkuszu.

Typ zlecenia określa sposób ustalania ceny, a ważność określa, kiedy i na jakich warunkach zlecenie może działać. To dwa różne wybory. WATS pozostawia cztery ważności dostępne dla PKC i PCR, ale nie każdą z nich można przekazać do giełdy w dowolnej fazie.

Załóżmy, że inwestor chce kupić 100 akcji. W sprzedaży czeka 40 sztuk po 100,00 zł, 60 sztuk po 100,10 zł oraz 100 sztuk po 100,20 zł. Wszystkie te ceny mieszczą się w obowiązujących widełkach. Pomijamy prowizję, ukrytą płynność i zmiany arkusza w czasie docierania zlecenia. Każdy wiersz przedstawia osobny scenariusz, zaczynający się od tego samego arkusza.

W dwóch scenariuszach PKC zakup kosztuje 10 006 zł przed prowizją, a średnia cena wynosi 100,06 zł. Wyrażenie „po najlepszych możliwych cenach” nie oznacza więc wykonania całej ilości po pierwszej cenie widocznej na ekranie.

Jeżeli inwestor chce kupić akcje tylko do ustalonej ceny, służy do tego zlecenie LIMIT. Jeśli dodatkowo chce pozostawić niewykonaną część w arkuszu, musi wybrać ważność, która na to pozwala. Sam wybór PCR w WATS nie zapewni już takiego zachowania.

WiA odpowiada oznaczeniu IOC, a WLA oznaczeniu FOK spotykanemu w zagranicznych terminalach. WLA nie oznacza czekania, aż w arkuszu uzbiera się potrzebna liczba akcji. Warunek pełnego wykonania musi być spełniony w momencie realizacji.

W aukcji otwarcia, aukcji zamknięcia i podczas równoważenia PKC oraz PCR mogą mieć na giełdzie tylko ważność WNF lub WNZ. WNF może służyć najbliższemu fixingowi; WNZ czeka na aukcję zamknięcia. Na aukcji transakcje zawierane są po jednym wyznaczonym kursie. PKC i PCR mają ten sam najwyższy priorytet ceny, a między nimi rozstrzyga czas przyjęcia do arkusza. Niewykonana część wygasa, z uwzględnieniem przewidzianego regulaminem równoważenia.

mBank pisze, że WiA i WLA składane przed otwarciem, przed zamknięciem lub podczas równoważenia zostaną aktywowane po rozpoczęciu notowań ciągłych. Nie należy odczytywać tego jako zapewnienia, że taka dyspozycja bierze udział w ustaleniu kursu aukcji. SZOG dopuszcza giełdowe WiA i WLA w ciągłych oraz dogrywce. Przyjęcie formularza przez brokera i przyjęcie zlecenia do właściwej fazy na GPW to odrębne zdarzenia.

Jeżeli celem jest udział w otwarciu albo zamknięciu, trzeba dobrać zlecenie i ważność do tej aukcji. Szczególnie mylące byłoby użycie WNF jako zamiennika WNZ: równoważenie w środku sesji może nastąpić wcześniej niż aukcja zamknięcia.

Widełki wyznaczają dopuszczalny przedział cen transakcji. Jeżeli tylko część ofert mieści się w tym przedziale, PKC WiA może wykonać dostępną część zlecenia. Wynik zależy więc także od wybranej ważności.

Oficjalne szkolenie GPW wyjaśnia, że PKC z WiA realizuje się do granicy dopuszczalnych wahań i samo nie powoduje zawieszenia notowań. Dostępna część może zostać wykonana w widełkach, a reszta wygaśnie. Przy WLA potrzebne jest wykonanie całej ilości zgodnie z warunkami zlecenia; w przeciwnym razie transakcji nie będzie.

Wróćmy do przykładu zakupu 100 akcji, ale przyjmijmy teraz hipotetyczne aktualne górne ograniczenie realizacji na poziomie 100,05 zł. Dostępnych jest 40 akcji po 100,00 zł, a kolejne oferty są po 100,10 zł. PKC WiA może kupić pierwsze 40 akcji; pozostałe 60 wygaśnie. PKC WLA nie wykona się, ponieważ całej setki nie da się kupić w dozwolonym przedziale. To przykład działania reguły, nie rzeczywisty parametr widełek konkretnej spółki.

Trzeba przy tym rozróżnić trzy sytuacje: odrzucenie dyspozycji przed przyjęciem, wygaśnięcie bez transakcji oraz częściowe wykonanie z wygaśnięciem reszty. Każda może pozostawić inny stan portfela. Sam komunikat „anulowano” należy czytać razem z liczbą już wykonanych sztuk i potwierdzeniami transakcji.

STOP ma limit aktywacji. Osiągnięcie go uruchamia zlecenie, ale nie gwarantuje ceny wykonania. W zwykłym systemie obrotu STOP reaguje na kurs ostatniej transakcji spełniający warunek aktywacji. Samo pojawienie się określonej oferty w arkuszu to nie to samo.

Po aktywacji STOP Loss trafia do arkusza jako PKC z ważnością WiA, a STOP Limit jako zlecenie LIMIT. Ta różnica decyduje o tym, co stanie się z niewykonaną częścią.

Załóżmy, że inwestor posiada 200 akcji, a STOP Loss sprzedaży aktywuje transakcja po 95,00 zł. W chwili realizacji dostępne jest tylko 80 akcji po stronie kupna po 94,90 zł, a dalej nie ma ofert umożliwiających wykonanie w obowiązujących widełkach. Zlecenie sprzeda 80 sztuk, zaś pozostałe 120 wygaśnie. Inwestor nadal ma 120 akcji, ale nie ma już oczekującej pozostałości tego STOP Loss. Jeżeli nie będzie żadnej dostępnej oferty, może nie sprzedać ani jednej sztuki.

Pierwotna wielodniowa ważność zlecenia STOP nie zapobiega temu skutkowi. Po aktywacji obowiązuje sposób działania PKC WiA. Dla aktywnego inwestora oznacza to potrzebę kontroli pozostałej pozycji po każdym uruchomieniu zabezpieczenia, szczególnie na mniej płynnych akcjach i podczas gwałtownych ruchów.

STOP Limit pozwala z kolei określić graniczną cenę realizacji. Przykładowo zlecenie sprzedaży z aktywacją 95,00 zł i limitem 94,80 zł nie sprzeda poniżej 94,80 zł. Przy luce do 93,80 zł może jednak nie wykonać się wcale, a jako LIMIT pozostawać w arkuszu zgodnie ze swoją ważnością. Ograniczenie ceny i pewność wyjścia z pozycji to różne cele.

Zmienia się również koniec sesji. STOP aktywowany kursem zamknięcia może zostać ujawniony w następującej po aukcji dogrywce. Nie oznacza to wykonania w samym fixingu zamknięcia. STOP-y nie uczestniczą w wyznaczaniu TKO i TWO, a ich obecność nie jest widoczna w aukcyjnym arkuszu.

Dla akcji rynku kasowego w standardowym harmonogramie notowań ciągłych GPW wskazuje losowe otwarcie między 9:00:00 a 9:00:30 oraz losowe zamknięcie między 16:59:30 a 17:00:00. Moment jest ustalany indywidualnie dla instrumentu. Dwie spółki nie muszą więc przechodzić do kolejnej fazy dokładnie w tej samej sekundzie. Zawieszenie notowań lub równoważenie może dodatkowo zmienić rzeczywisty przebieg sesji.

Próba zmiany zlecenia o 16:59:50 może nastąpić już po ustaleniu kursu zamknięcia danej akcji. W samym momencie kojarzenia zleceń aukcji dyspozycja dodania, modyfikacji lub anulowania może zostać odrzucona. Nie warto budować procedury na założeniu, że do 17:00:00 zawsze można jeszcze wycofać zlecenie.

Dla automatyzacji ważniejszy od lokalnego zegara staje się komunikat o aktualnej fazie konkretnego instrumentu. Dotyczy to również ręcznego handlu: przycisk dostępny na ekranie i wysłanie żądania nie są potwierdzeniem, że rynek zdążył je wykonać.

Podane godziny nie dotyczą identycznie wszystkich produktów. Typowe kontrakty i opcje rozpoczynają handel wcześniej niż akcje. ETF-y, ETC i ETN mają odrębny harmonogram z bazowym otwarciem o 9:05. W dniu uruchomienia, 5 października, GPW przewiduje rozpoczęcie przyjmowania zleceń już od 6:00 w odpowiednich segmentach. Nie oznacza to zawierania transakcji akcjami od 6:00 ani dostępności każdego rachunku maklerskiego o tej godzinie.

W aukcji otwarcia, aukcji zamknięcia i podczas równoważenia WATS nie będzie publikować pełnego arkusza zleceń. Zamiast dotychczasowego podglądu wszystkich dostępnych poziomów podstawą obserwacji staną się dane aukcyjne.

TKO to teoretyczny kurs otwarcia, a TWO to teoretyczny wolumen otwarcia. Pokazują wynik, jaki przy aktualnym stanie zleceń mógłby zostać wyznaczony w aukcji. Mogą się zmieniać do jej rozstrzygnięcia. Przy arkuszu rozbieżnym, w którym oferty nie pozwalają wyznaczyć transakcji, publikowane są dostępne najlepsze ceny kupna i sprzedaży oraz wolumeny na tych poziomach, według zasad GPW. Przy braku zleceń po jednej stronie nie będzie odpowiadającej jej oferty.

To istotna zmiana dla osób oceniających aukcję przez obserwowanie dużych zleceń stojących kilka poziomów dalej. Tego samego sposobu czytania rynku nie będzie można po prostu przenieść do nowego ekranu. Jednocześnie brak pełnej drabinki w fazie aukcji sam w sobie nie świadczy o awarii aplikacji ani braku kupujących i sprzedających.

W obliczaniu TKO i TWO uwzględniany jest cały wolumen zleceń z wielkością ujawnianą, czyli WUJ. STOP-y nie są uwzględniane. Dane aukcyjne i widoczne wcześniej fragmenty zleceń nie opisują więc całego potencjalnego przepływu zleceń po rozpoczęciu ciągłych.

W standardowych notowaniach ciągłych dogrywka jest organizowana wtedy, gdy w aukcji zamknięcia wyznaczono kurs. Transakcje zawierane są po tym kursie. Przy losowym zamknięciu standardowa pięciominutowa dogrywka może przypadać na przykład od 16:59:45 do 17:04:45. Nie należy zakładać, że każda akcja będzie dostępna dokładnie do 17:05.

W dogrywce można wprowadzić zlecenie kupna z limitem wyższym od kursu zamknięcia albo sprzedaży z limitem niższym. System dostosuje taki limit do kursu dogrywki. O kolejności realizacji decyduje czas przyjęcia; bardziej agresywny limit nie zapewni przeskoczenia kolejki.

Jeżeli kurs dogrywki wynosi 100 zł, zlecenie kupna z limitem 105 zł może realizować się wtedy po 100 zł. Jeśli jednak niewykonana część ma ważność na kolejne dni, w następnej sesji wróci pierwotny limit 105 zł. Tymczasowe dostosowanie w dogrywce nie oznacza trwałego obniżenia limitu klienta. To dobry powód, aby świadomie wybierać również datę ważności.

W systemach kursu jednolitego wydłużają się dogrywki: po drugim fixingu z dotychczasowego przedziału 15:00-15:30 do 15:00-17:05, a przy jednym fixingu tygodniowo z 11:00-13:00 do 11:00-17:05. Dłuższa faza nie gwarantuje jednak większej płynności. W wariancie jednego fixingu tygodniowo WNZ nie daje udziału w aukcji zamknięcia, ponieważ takiej fazy w tym harmonogramie nie ma.

W WATS nie można zmienić jednego typu zlecenia na inny zwykłą modyfikacją, na przykład LIMIT na PKC. Nie można też w ten sposób zmienić rodzaju ważności, na przykład D na WDD lub WNF na WNZ. Możliwa pozostaje zmiana samej daty w ramach zlecenia WDD.

To nie jest całkowity zakaz modyfikacji. Nadal można zmieniać dozwolone parametry, takie jak cena, ilość, limit aktywacji STOP czy wielkość ujawniana. Niektóre zmiany oznaczają jednak utratę priorytetu czasu.

Jeżeli inwestor chce pilnie zamienić oczekujące LIMIT na PKC, musi uwzględnić czas potrzebny na anulowanie. Stare zlecenie może jeszcze wykonać się przed potwierdzeniem anulowania. Wysłanie drugiego bez sprawdzenia pierwszego może niezamierzenie zwiększyć zakup albo sprzedaż. Własny automat powinien rozpoznawać również częściowe wykonanie w trakcie tej operacji.

GPW wyłącza zlecenia PEG, czyli ze zmiennym limitem, oraz dodatkowy warunek minimalnej wielkości wykonania, oznaczany w materiałach giełdowych jako MWW. Nie należy mylić MWW z WLA. WLA pozostaje, ale wymaga od razu całej ilości, a nie tylko określonej części minimalnej.

WUJ, często nazywane zleceniem typu iceberg, pozostaje dostępne w zwykłym systemie obrotu. Ujawniona część może być tak mała jak jednostka transakcyjna, często jedna sztuka. Nadal obowiązuje jednak minimalna całkowita wartość takiego zlecenia w chwili złożenia: 50 tys. zł albo 10 tys. euro, zależnie od waluty notowania. Nie jest to możliwość ukrycia dowolnie małego zlecenia detalicznego. Po częściowym wykonaniu wartość pozostałości może być niższa.

Inwestor korzystający z automatycznego podążania za najlepszą ofertą powinien ustalić, czy dotychczas używał giełdowego PEG, czy funkcji wykonywanej przez oprogramowanie brokera. Wyłączenie giełdowego typu zlecenia nie opisuje automatycznie losu wszystkich podobnie nazwanych funkcji aplikacji.

Przed przyjęciem zlecenia system sprawdza między innymi jego cenę, wartość i wolumen. To kontrola przedtransakcyjna. Oddzielnie działają ograniczenia wahań kursu transakcji, czyli widełki statyczne i dynamiczne.

Przykładowe dopuszczalne odchylenie limitu ceny zlecenia na akcje WIG20, wynoszące w kontroli przedtransakcyjnej 40% od odpowiedniego kursu odniesienia, nie oznacza, że zwykłe widełki obrotu WIG20 rozszerzają się do 40%. To różne parametry, służące innym etapom kontroli. Dla dużych dyspozycji istotne jest również to, że w WATS nie można po prostu przekroczyć kontroli przedtransakcyjnej przez dodatkowe potwierdzenie znane z UTP.

Równoważenie związane z próbą przekroczenia ograniczeń cenowych jest procedurą giełdową, a nie automatycznie awarią. Samo zawarcie transakcji na granicy widełek nie oznacza zatrzymania handlu. WATS rozróżnia równoważenie podstawowe, ze zdefiniowanym czasem, oraz dodatkowe, którego zakończenie zależy od przewodniczącego sesji.

Dla podstawowego równoważenia statycznego GPW podaje między innymi 60 sekund dla akcji WIG20, 120 sekund dla mWIG40 i ETF-ów oraz 300 sekund dla pozostałych akcji i instrumentów dłużnych. Są odrębne warunki i wyjątki: po aukcji zamknięcia obowiązuje wariant jednominutowy, a podstawowe równoważenie statyczne jest wyłączone dla instrumentów pochodnych i ASO. Na NewConnect nie wolno zatem zakładać automatycznego powrotu handlu po czasie właściwym dla dużych spółek rynku głównego.

W przypadku widełek dynamicznych również występuje równoważenie podstawowe i dodatkowe. Parametry rozszerzania przedziału oraz czas wznowienia wynikają z zasad segmentu. W konsekwencji ważniejszy jest rzeczywisty status instrumentu niż samo odliczenie minuty od zatrzymania notowań.

Dla posiadacza kontraktów najważniejsze operacyjnie są odtworzenie zleceń ochronnych, zachowanie STOP Loss po aktywacji i poprawna obsługa faz sesji. Migracja systemu nie oznacza zamknięcia istniejącej pozycji terminowej. DM BOŚ informuje również, że sposób ustalania kursów rozliczeniowych kontraktów nie ulega zmianie.

Produkty strukturyzowane w Systemie Animatora Rynku wymagają osobnego podejścia. W tym modelu nie ma PKC, PCR, STOP Loss ani WUJ; nie są dostępne także ważności WiA i WLA. LIMIT i STOP Limit działają według odrębnych zasad. Próg aktywacji STOP Limit porównywany jest z odpowiednią ofertą animatora: sprzedaży dla zlecenia kupna i kupna dla zlecenia sprzedaży. Brak kwotowania animatora może wpływać na możliwość realizacji. Przykładu ze zwykłej akcji nie można więc bez sprawdzenia zastosować do certyfikatu.

Dla strategii automatycznych ważne będą nowe interfejsy komunikacji, oznaczenia instrumentów, komunikaty faz, odrzucenia i potwierdzenia wykonania. Program trzeba sprawdzić w szczególności pod kątem wygaśnięcia reszty PCR, częściowego STOP Loss, anulowania przed zmianą typu oraz ponownego uruchomienia po weekendzie. Automatyczne ponawianie każdej dyspozycji po utracie połączenia może stworzyć duplikaty.

WATS oferuje mechanizm zapobiegania kojarzeniu własnych zleceń, czyli self-trade prevention, konfigurowany przez członka giełdy. Działa w zwykłym arkuszu CLOB podczas ciągłych i dogrywki, ale nie podczas aukcji. Nie jest to obietnica automatycznej ochrony wszystkich rachunków tej samej osoby w różnych biurach. Istotna jest konkretna konfiguracja usługi.

Zmienia się także organizacja danych: zwykły arkusz, transakcje cross i transakcje pakietowe są rozdzielone na modele CLOB, CROSS i BLOCK. Jeśli strategia korzysta ze średniej ceny ważonej wolumenem, czyli VWAP, lub analizuje obroty, trzeba sprawdzić zakres danych prezentowanych przez dostawcę. Porównywane wartości powinny obejmować te same rodzaje transakcji.

W materiale szkoleniowym z września 2026 r. GPW podaje przetwarzanie 100 tys. zleceń na sekundę wobec 20 tys. w UTP oraz około ośmiokrotnie mniejsze opóźnienia. Wskazuje około 30 mikrosekund dla parametru określonego jako full round-trip latency, dotyczącego obiegu komunikatu i odpowiedzi. Są to deklaracje giełdy; prezentacja nie podaje dokładnych punktów pomiaru ani pełnej metodyki porównania.

Nie są czasem od dotknięcia przycisku w telefonie do zobaczenia transakcji. Na tej drodze pozostają aplikacja, sieć, system brokera, kontrola rachunku, połączenie z giełdą i aktualizacja notowań na ekranie. Różnica odczuwana przez klienta zależy od całego tego łańcucha.

Wyższa wydajność ma znaczenie dla obsługi dużej liczby komunikatów i dla uczestników korzystających z szybkiego dostępu. GPW opisuje protokoły binarne i FIX oraz model Sponsored Access, w którym klient członka giełdy może uzyskać odpowiednio zorganizowany bezpośredni dostęp do systemu. To rozwiązania wymagające umowy i kontroli ryzyka, a nie automatyczna funkcja każdego rachunku detalicznego.

Dla inwestora szybkość nie zastępuje płynności. Zlecenie może dotrzeć szybciej, ale nadal nie wykona się w całości, jeśli po drugiej stronie zabraknie odpowiednich ofert. Nie ma też gwarancji, że migracja obniży prowizję, spread albo poślizg cenowy. O prowizji klienta nadal decyduje jego taryfa maklerska.

Obecny termin zastąpił wcześniejsze harmonogramy. W październiku 2025 r. GPW przesunęła wdrożenie po analizie testów. W komunikacie z 30 kwietnia 2026 r. wskazywała warunkowy start 6 lipca, a 18 czerwca, po kolejnych testach i konsultacjach z uczestnikami, ustaliła 5 października. Starszych dat nie należy traktować jako aktualnego planu uruchomienia.

15 września 2026 r. GPW poinformowała o potwierdzeniu przez Exactpro funkcjonalnej gotowości WATS w zakresie objętym testami. Na 26 i 27 września zaplanowano jeszcze próbę generalną migracji. Harmonogram obejmuje przygotowania giełdy i uczestników, a nie wyłącznie wymianę pojedynczego programu.

Potwierdzenie gotowości w zakresie testów nie jest gwarancją braku problemów podczas produkcyjnej sesji. GPW opublikowała formalne zasady ciągłości, obejmujące również możliwość czasowego powrotu do UTP i późniejszego wznowienia WATS. O takim powrocie decyduje Zarząd Giełdy w publicznej uchwale.

Regulacje przewidują, że przy powrocie do UTP niezrealizowane zlecenia WATS znów tracą ważność. Zawierają też możliwość unieważnienia przez Zarząd GPW transakcji z ostatniego dnia sesyjnego przed powrotem. Nie oznacza to automatycznego anulowania każdej transakcji przy dowolnej usterce. W takim scenariuszu trzeba kierować się konkretnym komunikatem GPW i rozliczeniem brokera, a nie założeniem, że „system cofnie wszystko”.

Praktyczny plan awaryjny inwestora powinien obejmować aktualny, działający kanał kontaktu z biurem, zapis numerów zleceń i kontrolę statusu przed ponowieniem. Stary terminal, który przestaje obsługiwać WATS, nie będzie użytecznym kanałem rezerwowym.

Przed końcem sesji 2 października:

1. Zapisz parametry wszystkich nadal potrzebnych zleceń GPW. Wyróżnij STOP-y oraz zlecenia dotyczące pozycji lewarowanych. Zachowaj pozostałą, a nie tylko pierwotnie zleconą liczbę sztuk.

2. Przeczytaj komunikat własnego brokera o przerwie, ponownym przyjmowaniu dyspozycji i korzystaniu z nierozliczonych należności. Termin DM BOŚ nie jest terminem mBanku.

3. Sprawdź wymaganą aplikację i urządzenie. Zaplanuj aktualizację zgodnie z terminem brokera. Nie traktuj bossaNOL3 jako awaryjnego sposobu wejścia na rynek po migracji.

4. Przejrzyj zapisane szablony i automaty: PCR z długą ważnością, PEG, MWW oraz zmiana LIMIT na PKC wymagają dostosowania.

5. Ustal, kiedy będziesz mógł odtworzyć potrzebne zabezpieczenia. Zlecenie skasowane podczas migracji nie ochroni pozycji przy pierwszym ruchu nowej sesji.

1. Sprawdź stan pozycji, gotówkę i listę aktywnych zleceń. Oddziel stare, anulowane dyspozycje od ewentualnych nowych wysłanych przez automaty.

2. Ponów tylko te zlecenia, które nadal odpowiadają Twojemu zamiarowi. Zwróć uwagę na instrument, stronę, ilość, limit, aktywację i ważność.

3. Sprawdź potwierdzenie przyjęcia przez rynek. Zapis w formularzu, dyspozycja oczekująca u brokera i aktywne zlecenie giełdowe mogą mieć różne statusy.

4. Przy otwarciu obserwuj fazę danego instrumentu. Późniejsze o kilkanaście sekund rozpoczęcie ciągłych może wynikać z zaplanowanej losowości.

5. Po każdym STOP Loss lub PKC/PCR WiA sprawdź liczbę wykonanych sztuk i pozostałą ekspozycję. Anulowana reszta nie odtworzy się sama.

6. Po nieudanym anulowaniu lub przerwie połączenia sprawdź transakcje przed ponownym wysłaniem. Pierwsze zlecenie mogło dotrzeć na giełdę, nawet jeśli aplikacja nie wyświetliła jeszcze odpowiedzi.